![\"\"](\"http:\/\/zwinnaanaliza.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/PU.jpg\")
<\/a><\/p>\n\u201eSpecyfikacja ci\u0105gu akcji i ich wariant\u00f3w, kt\u00f3re system (lub inna jednostka) mo\u017ce wykona\u0107 poprzez interakcj\u0119 z aktorami tego systemu\u201d<\/p>\n
(definicja OMG).<\/p>\n
\nPrzypadek u\u017cycia, inaczej m\u00f3wi\u0105c, to zbi\u00f3r scenariuszy zwi\u0105zanych ze sob\u0105 wsp\u00f3lnym celem u\u017cytkownika.<\/p>\n
Za jego pomoc\u0105 mo\u017cna graficznie przedstawi\u0107 wymagania funkcjonalne.
\nZwr\u00f3\u0107cie uwag\u0119, \u017ce przypadek u\u017cycia opisuje KTO i CO, nie JAK \u2013 nie wskazuje zachowa\u0144 przep\u0142yw\u00f3w procesu.<\/p>\n
Pojedynczy przypadek u\u017cycia jest kompleksowym dzia\u0142aniem realizowanym w systemie w konsekwencji okre\u015blonej aktywno\u015bci u\u017cytkownika systemu.<\/p>\n
PU musi \u0142\u0105czy\u0107 si\u0119 z co najmniej jednym aktorem (wyj\u0105tkiem jest PU w\u0142\u0105czany relacj\u0105 “include”). Wyst\u0105pienie przypadku u\u017cycia powinno zawiera\u0107 warunek wst\u0119pny.<\/p>\n
Ogromnym b\u0142\u0119dem, niestety cz\u0119sto wyst\u0119puj\u0105cym na diagramach PU, jest pr\u00f3ba sekwencyjnego umieszczenia PU, co wskazywa\u0107 by mia\u0142o np. na czas wykonywania konkretnych dzia\u0142a\u0144 lub powi\u0105zania ich w jakie\u015b logiczne procesy. A to tylko lista funkcji, spr\u00f3bujcie spojrze\u0107 na diagram PU jak na wykaz funkcjonalno\u015bci, np. rzut oka na menu systemu czy wykaz czynno\u015bci dost\u0119pnych w jakiej\u015b jego rozbudowanej cz\u0119\u015bci.<\/p>\n
OPIS PRZYPADKU U\u017bYCIA<\/h3>\n
Jak \u017cycie uczy, niestety nie wystarczy wykaza\u0107 przypadk\u00f3w u\u017cycia na diagramie \ud83d\ude42 Sama prezentacja funkcjonalno\u015bci w formie graficznej jest bardzo przydatna, jednak nie przenosi wszystkich niezb\u0119dnych informacji o danym PU. Do przedstawienia szczeg\u00f3\u0142\u00f3w funkcjonalno\u015bci s\u0142u\u017cy tzw. Opis Przypadk\u00f3w U\u017cycia.<\/p>\n
Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, i\u017c absolutnie ka\u017cdy wykazywany na diagramie przypadek u\u017cycia powinien by\u0107 opisany!<\/p>\n
Opis przypadk\u00f3w u\u017cycia, powinien zawiera\u0107 przynajmniej:<\/p>\n
- \n
- Nazwa PU<\/li>\n
- Numer PU (unikatowy, umo\u017cliwiaj\u0105cy odwo\u0142ywanie si\u0119 do niego w dokumentacji)<\/li>\n
- Skr\u00f3towy opis<\/li>\n
- Warunki wst\u0119pne<\/li>\n
- Scenariusze (przep\u0142ywy)<\/li>\n
- Warunki ko\u0144cowe<\/li>\n
- Zale\u017cno\u015bci i relacje<\/li>\n
- Wymagania specjalne<\/li>\n<\/ul>\n
Warto te\u017c doda\u0107 interfejsy (wskaza\u0107, w kt\u00f3rym widoku dost\u0119pny jest PU), aktor\u00f3w (role zaanga\u017cowane w realizacj\u0119 PU) oraz “uwagi” – czyli najwa\u017cniejsze dane, niezawieraj\u0105ce si\u0119 w \u017cadnym innym polu.<\/p>\n
Dzia\u0142anie wynikaj\u0105ce z PU powinno dostarcza\u0107 warto\u015bci dodanej z punktu widzenia u\u017cytkownika systemu. Sam scenariusz pojedynczego przypadku u\u017cycia nie powinien przekracza\u0107 10-20 krok\u00f3w. Je\u015bli w scenariuszu wyst\u0105pi mniejsza liczba krok\u00f3w, mo\u017cna si\u0119 zastanowi\u0107, czy przypadkiem nie podeszli\u015bmy do tematu zbyt szczeg\u00f3\u0142owo. Natomiast przy zbyt du\u017cej liczbie krok\u00f3w zdecydowanie warto rozwa\u017cy\u0107 rozbicie “du\u017cego PU” na kilka mniejszych.<\/p>\n
AKTOR (ang. actor)<\/h2>\n
![\"\"](\"http:\/\/zwinnaanaliza.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/Zrzut-ekranu-2018-11-13-o-22.40.22.png\")
<\/a><\/p>\nAktor to zbi\u00f3r r\u00f3l odgrywanych przez uczestnik\u00f3w PU w czasie interakcji z tym przypadkiem u\u017cycia. Mo\u017ce by\u0107 osobowy lub nieosobowy (np. podsystemy, bazy danych, urz\u0105dzenia, czas).<\/p>\n
Aktorzy nie prezentuj\u0105 indywidualnych obiekt\u00f3w ze \u015bwiata rzeczywistego, lecz role pe\u0142nione przez te obiekty. Czyli przyk\u0142adowo: nie m\u00f3wimy o konkretnej osobie, kt\u00f3ra ma wykonywa\u0107 zadania w systemie, tylko o stanowisku zaanga\u017cowanym w realizacje procesu.
\nKa\u017cdy aktor powinien by\u0107 powi\u0105zany z przynajmniej jednym przypadkiem u\u017cycia.<\/p>\n![\"\"](\"http:\/\/zwinnaanaliza.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/Zrzut-ekranu-2018-11-14-o-09.57.13.png\")
<\/a><\/h3>\nGeneralizacja (uog\u00f3lnienie)<\/h3>\n
![\"\"](\"http:\/\/zwinnaanaliza.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/generalizacja.jpg\")
<\/a><\/p>\nUog\u00f3lnienie umo\u017cliwia powi\u0105zanie klasyfikatora og\u00f3lnego ze specjalizowanym.\u00a0Stosowane jest zazwyczaj przy prezentacji uog\u00f3lnie\u0144 i specjalizacji aktor\u00f3w.
\nPo ludzku t\u0142umacz\u0105c \ud83d\ude09 Je\u015bli jest aktor, kt\u00f3ry mo\u017ce co\u015b zrobi\u0107 w Systemie, i jest te\u017c inny aktor, kt\u00f3ry mo\u017ce zrobi\u0107 to samo plus jedn\u0105 lub kilka rzeczy dodatkowo, to warto rozwa\u017cy\u0107 zastosowanie generalizacji. Zwi\u0119kszamy w ten spos\u00f3b czytelno\u015b\u0107 diagramu i na prawd\u0119, uwierzcie, u\u0142atwiamy sobie p\u00f3\u017aniejsze aktualizowanie dokumentacji \ud83d\ude09<\/p>\nAsocjacja – zwi\u0105zek mi\u0119dzy aktorem a przypadkiem u\u017cycia<\/h3>\n
![\"\"](\"http:\/\/zwinnaanaliza.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/asocjacja.jpg\")
<\/a><\/h3>\nAsocjacja\u2013prezentuje powi\u0105zanie aktora z przypadkiem u\u017cycia.<\/p>\n
Wskazuje na dwukierunkow\u0105 komunikacj\u0119 mi\u0119dzy aktorem a PU. U\u017cywana, by wskaza\u0107, kt\u00f3rzy aktorzy s\u0105 uprawnienia do wykorzystania danych us\u0142ug systemowych.
\nAsocjacja skierowana\u2013wskazuje na element pasywny i aktywny (inicjuj\u0105cy komunikacje)<\/p>\nLiczebno\u015b\u0107 (ang. multiplicity)<\/h3>\n
Mo\u017cliwe jest wskazanie liczebno\u015bci w relacji aktor – przypadek u\u017cycia. Liczebno\u015bci te oznaczaj\u0105:<\/p>\n
- \n
- od strony aktora: wskazanie liczby aktor\u00f3w inicjuj\u0105cych przypadek u\u017cycia<\/li>\n
- od strony przypadk\u00f3w u\u017cycia \u2013wskazanie liczby przypadk\u00f3w u\u017cycia, w kt\u00f3re aktor mo\u017ce by\u0107 zaanga\u017cowany.<\/li>\n<\/ul>\n
Zwi\u0105zki mi\u0119dzy przypadkami u\u017cycia<\/h2>\n
Przypadki u\u017cycia mo\u017ce \u0142\u0105czy\u0107 zwi\u0105zek rozszerzenia (extend) lub zawierania (include).<\/p>\n
Zawieranie (ang. include)<\/h2>\n
![\"\"](\"http:\/\/zwinnaanaliza.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/include2.jpg\")
<\/a><\/p>\n\u201eZale\u017cno\u015b\u0107 to taki zwi\u0105zek mi\u0119dzy dwoma elementami modelowania, w kt\u00f3rym zmiana jednego z nich (niezale\u017cnego) wp\u0142ywa na drugi (zale\u017cny)\u201d (OMG)<\/p>\n
Zwi\u0105zek zawierania (include) ma charakter obligatoryjny. Oznacza to, \u017ce zawierany przypadek u\u017cycia jest wymagany do realizacji przypadku zawieraj\u0105cego.\u00a0 Jego u\u017cycie nak\u0142ada obowi\u0105zek wykonania wskazanego PU.<\/p>\n
Zawierany przypadek u\u017cycia nie jest wykonywany samodzielnie, lecz wy\u0142\u0105cznie przy odwo\u0142aniu si\u0119 do wi\u0119kszego, zawieraj\u0105cego PU.<\/p>\n
Nale\u017cy go czyta\u0107 w nast\u0119puj\u0105cy spos\u00f3b: je\u015bli wyst\u0105pi przypadek “zawieraj\u0105cy”, to NA PEWNO b\u0119dzie wykonany przypadek zawierany.<\/p>\n
Przypadku \u201eincludowanego\u201d nie wi\u0105\u017ce si\u0119 z aktorem relacj\u0105 asocjacji.<\/p>\n
Include stosuje si\u0119 gdy:<\/p>\n
- \n
- istnieje mo\u017cliwo\u015b\u0107 wydzielenia w formie zawierania u\u017cycia sp\u00f3jnej, wsp\u00f3lnej dla kilku innych przypadk\u00f3w u\u017cycia funkcjonalno\u015bci;<\/li>\n
- interakcje aktor-system wyra\u017cone w dokumentacji scenariusza tego PU s\u0105 bardzo liczne.<\/li>\n<\/ul>\n
Ale uwaga na include! Mimo, \u017ce wygl\u0105da bardzo “\u0142adnie”, to u\u017cyty niew\u0142a\u015bciwie lub w nadmiarze mo\u017ce utrudni\u0107 prawid\u0142owy odczyt diagramu przypadk\u00f3w u\u017cycia! Dlatego pami\u0119taj! je\u015bli nie jeste\u015b pewien poprawno\u015bci relacji INCLUDE, nie tw\u00f3rz jej!<\/p>\n
![\"\"](\"http:\/\/zwinnaanaliza.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/include-300x77.jpg\")
<\/a><\/h2>\n<\/h2>\n
Rozszerzenie (ang. extend)<\/h2>\n
![\"\"](\"http:\/\/zwinnaanaliza.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/extend2-300x73.jpg\")
<\/a><\/p>\nZwi\u0105zek rozszerzenia jest opcjonalny. Funkcjonalno\u015b\u0107 rozszerzaj\u0105ca mo\u017ce, ale nie musi by\u0107 w\u0142\u0105czona do rozszerzanego przypadku u\u017cycia. Tworzenie zale\u017cno\u015bci rozszerzania jest uzasadnione o ile funkcjonalno\u015b\u0107 reprezentowana przez rozszerzaj\u0105cy przypadek u\u017cycia ma zosta\u0107 uzupe\u0142niona o kilka dodatkowych krok\u00f3w.
\nDodatkowa funkcjonalno\u015b\u0107 (rozszerzaj\u0105ca) nie jest wykonywana automatycznie.<\/p>\n![\"\"](\"http:\/\/zwinnaanaliza.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/Bez-tytu\u0142u-1-300x121.png\")
<\/a><\/p>\n<\/h2>\n
Miejsce rozszerzania (ang. extension point)<\/h2>\n
Warunek lub zestaw warunk\u00f3w umo\u017cliwiaj\u0105cy przej\u015bcie do przypadku rozszerzaj\u0105cego, opisywany jest za pomoc\u0105 tzw “extension point” – miejsca rozszerzenia. Extension point mog\u0105 by\u0107 wykazane bezpo\u015brednio w PU<\/p>\n
![\"\"](\"http:\/\/zwinnaanaliza.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/Bez-tytu\u0142u-300x104.png\")
<\/a><\/p>\nlub mog\u0105 by\u0107 opisane w formie notatek, do\u0142\u0105czonych do w\u0142a\u015bciwej asocjacji.<\/p>\n
![\"\"](\"http:\/\/zwinnaanaliza.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/Zrzut-ekranu-2018-11-14-o-10.18.09-300x158.png\")
<\/a><\/p>\n<\/h2>\n
GRANICA SYSTEMU (ang. BOUNDARY, SYSTEM)<\/h2>\n